Elektronik ehliyet sınavlarında adayların en çok zorlandığı ve en fazla soru kaçırdığı derslerin başında Motor ve Araç Tekniği geliyor. MEB e-sınav müfredatında toplam 50 sorudan 9’u doğrudan bu alandan sorulmaktadır. 5 Eylül 2026 Cumartesi günü gerçekleştirilecek sınav maratonunda başarı yakalamak, araç mekaniğinin temel mantığını kavramaktan geçmektedir.
E-sınavda Motor bölümünden çıkan sorular genellik belirli ana sistemlerde yoğunlaşır. Aşağıdaki tabloda soruların en sık geldiği alanları ve dikkat edilmesi gereken hususları inceleyebilirsiniz:
- Soğutma Sistemi: Hararet sebepleri, vantilatör kayışı, radyatör su seviyesi ve antifriz kullanımı.
- Yağlama Sistemi: Motor yağ seviyesi kontrolü, yağ ikaz lambası ve yağ filtresi değişimi.
- Elektrik ve Şarj Sistemi: Akü bakımı, kutup başları, alternatör ve sigorta kutusu.
- Aydınlatma ve Göstergeler: İkaz ışıklarının anlamları (yağ, şarj, hararet, ABS, vs.).
- Yürüyen Aksam ve Lastikler: Lastik basınçlarının aşınmaya etkisi, diş derinliği ve diş aşınma belirtileri.
Gösterge Paneli İkaz Işıkları Neden Kritik?
Seyir halindeyken gösterge panelinde yanan kırmızı renkli ikaz lambaları, aracın hemen güvenli bir yere çekilip motorun durdurulması gerektiğine işaret eder. Sınavda özellikle şu üç ikaz lambası çok sık sorgulanır:
1. Yağ Basıncı İkaz Lambası
Motor çalışırken bu lambanın yanması, yağlama sisteminde basınç düşüklüğü veya yağsız kalma durumu olduğunu gösterir. Sürüşe devam edilmesi motor kilitlenmesine (yatak sarmasına) yol açar.
2. Şarj Sistemi İkaz Lambası
Alternatörün (şarj dinamosu) aküyü şarj etmediğini belirtir. V-kayışının kopması veya alternatör arızası sonucunda oluşur.
3. Hararet (Soğutma Suyu Sıcaklığı) İkaz Lambası
Motor soğutma suyunun aşırı ısındığını haber verir. Radyatörün su kaçırması, fan motorunun çalışmaması veya vantilatör kayışının gevşemesi bu duruma yol açabilir.
Adayların Motor ve Araç Tekniği sorularında sıklıkla düştüğü yanılgılar şunlardır:
- Lastik Basıncı Yanılgısı: Lastik havası yüksek olduğunda lastiklerin kenarlardan değil, tam ortadan aşındığı unutulmamalıdır. Düşük basınçta ise yanaklardan aşınma gerçekleşir.
- Akü Kutup Başları: Akünün kutup başları ters bağlanırsa şarj dinamosundaki diyotlar patlar ve elektronik aksam zarar görür.
- Dizel Araçlarda Hava Yapma: Dizel motorlarda depodaki yakıtın tamamen bitmesi durumunda sisteme hava girer ve yakıt doldurulsa dahi araç hava alma işlemi yapılmadan çalışmaz.
Motor sorularını firesiz çözmek isteyen adayların, sınav gününe kadar her gün en az 20-30 arası görsel destekli soru çözmesi tavsiye edilir. Soruda verilen görseldeki ikaz sembolüne dikkatlice bakmak ve sorunun olumlu mu yoksa olumsuz mu sorulduğunu doğru analiz etmek puan kaybını engelleyecektir.
- A) Hızını artırarak en yakın servise gitmelidir.
- B) Aracı hemen emniyetli bir yere çekip motoru durdurmalıdır.
- C) Sadece farları kapatıp yoluna devam etmelidir.
- D) Debriyaj pedalına basarak aracı boşa almalıdır.
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Sürüş esnasında yağ basıncı ikaz lambasının yanması motorun yağsız kaldığı anlamına gelir. Bu durumda aracın derhal durdurulup motorun kapatılması gerekir; aksi halde motor ciddi zarar görür.
- A) Motor yağı
- B) Fren hidroliği
- C) Antifriz
- D) Akü asidi
Cevabı Gör
Doğru Cevap: C
Açıklama: Antifriz, soğutma sıvısının donma noktasını düşürürken kaynama noktasını yükseltir ve sistemde paslanmayı engeller.
- A) Lastikler yanak kısımlarından aşınır.
- B) Lastikler orta kısımdan aşınır ve sürüş konforu azalır.
- C) Yakıt tüketimi aşırı derecede artar.
- D) Fren mesafe kısalır ve direksiyon sertleşir.
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Lastik hava basıncı normalden yüksek olduğunda lastik sırtının ortası yola daha çok temas eder ve orta kısımdan aşınma meydana gelir, ayrıca sürüş sertleşir.
- A) Yakıt sistemi hava yapar.
- B) Akü kendiliğinden boşalır.
- C) Radyatör su sızdırır.
- D) Bujiler ateşleme yapamaz.
Cevabı Gör
Doğru Cevap: A
Açıklama: Dizel araçlarda depoda yakıt kalmadığında enjeksiyon pompası ve borular içine hava dolar. Bu durumda sisteme yeniden yakıt konsa bile havanın alınması gerekir.
- A) Karbüratöre
- B) Su pompasına
- C) Alternatör (şarj dinamosu) diyotlarına
- D) Vites kutusuna
Cevabı Gör
Doğru Cevap: C
Açıklama: Akünün artı ve eksi kutup başlarının ters bağlanması doğru akım üreten alternatör içindeki diyotların yanmasına ve elektrik sisteminin arızalanmasına yol açar.
