Elektronik ehliyet sınavlarında (e-Sınav) adayların en çok zorlandığı bölümlerin başında Motor ve Araç Tekniği testindeki ikaz lambaları soruları geliyor. Gösterge panelindeki bir sembolün rengi veya biçimi, doğru cevabı vermenizde hayati rol oynar. 16 Eylül 2026 Çarşamba günü gerçekleşecek sınav oturumları öncesinde, ikaz lambalarını mantığıyla öğrenerek bu konudaki netlerinizi garantileyebilirsiniz.
- Kırmızı İkaz Işıkları: Tehlike bildirir. Araç hemen güvenli alana çekilip kontak kapatılmalıdır. (Örn: Yağ basıncı, Şarj/Akü, Hararet)
- Sarı/Turuncu İkaz Işıkları: Uyarı bildirir. Araç sürülebilir ancak en kısa sürede servise gösterilmelidir. (Örn: Motor arıza, ABS, Kızdırma bujisi)
- Yeşil/Mavi İkaz Işıkları: Bilgilendirme amaçlıdır. Sistemlerin aktif olduğunu gösterir. (Örn: Yeşil=Kısa farlar, Mavi=Uzun farlar)
Gösterge Paneli Sorularında En Çok Çıkan İkaz Sembolleri
MEB e-sınav müfredatında araç gösterge paneliyle ilgili sorularda genellikle üç ana kategori öne çıkmaktadır. Sınavda bu tür sorularla karşılaşmanız oldukça muhtemeldir:
1. Derhal Durdurulmayı Gerektiren İkaz Lambaları
Seyir esnasında kadranda kırmızı renkli olarak yanan üç temel simge hayati önem taşır. Bu simgelerden biri yandığında aracı emniyetli bir yere çekip motoru durdurmanız gerekir:
- Yağ Basıncı İkaz Işığı: Yağ damlalığı sembolüdür. Motor yağ basıncının düştüğünü veya yağ kalmadığını gösterir.
- Şarj (Akü) İkaz Işığı: Artı ve eksi kutupları olan pil simgesidir. Alternatörün aküyü şarj etmediğini ifade eder.
- Hararet (Soğutma Suyu Sıcaklığı) İkaz Işığı: Dalgalı su üzerinde derece simgesidir. Motorun aşırı ısındığını bildirir.
2. Far ve Aydınlatma Göstergeleri
Farların durumu panellerde renk farkıyla ayırt edilir:
| Aydınlatma Tipi | Gösterge Rengi | Çizgi Yönü |
|---|---|---|
| Kısa Huzreli Farlar (25m) | Yeşil | Aşağı eğik çizgiler |
| Uzun Huzreli Farlar (100m) | Mavi | Düz / Yatay çizgiler |
Dizel Araçlara Özel: Ön İsıtma (Kızdırma) Bujisi İkaz Işığı
Dizel motorlu araçlarda kontak ilk açıldığında göstergede beliren kıvrımlı tel (spiral) şeklindeki sarı lamba, ön ısıtma bujilerinin çalıştığını gösterir. Bu ışık sönmeden marşa basılmamalıdır. E-sınavda “Dizel araçlarda marşa basmadan önce hangi ışığın sönmesi beklenmelidir?” şeklinde pratik çalışma soruları sıkça gelir.
Sürücü adayları genellikle Şarj İkaz Işığı ile Yağ İkaz Işığı yandığında yapılacak ilk eylemi karıştırmaktadır. Her ikisinde de doğru davranış ‘aracı emniyetli alana çekip motoru stop etmek’tir. Şıklar arasında yer alan “hızı artırmak” veya “vitesi boşa almak” gibi çeldiricilere dikkat edilmelidir.
Bugünkü çalışma planınızda visual kartlar kullanarak sembolleri ezberlemek, 16 Eylül 2026 sınav oturumunda araç tekniği bölümünden tam puan almanıza yardımcı olacaktır.
- A) Aracı emniyetli bir yere çekip motoru derhal durdurmalıdır.
- B) Hızını artırarak en yakın akaryakıt istasyonuna gitmelidir.
- C) Vitesi boşa alarak aracı kendi halinde sürmeye devam etmelidir.
- D) Klima ve radyo gibi elektrikli aksamları kapatıp yoluna devam etmelidir.
Cevabı Gör
Doğru Cevap: A
Açıklama: Yağ basıncı ikaz ışığı kırmızı renklidir ve hayati tehlike bildirir. Yağsız kalan motor yatak sarabilir. Bu nedenle araç derhal emniyetli bir alana çekilip kontak kapatılmalıdır.
- A) Sis lambalarının açık olduğunu
- B) Kısa huzreli farların açık olduğunu
- C) Uzun huzreli farların açık olduğunu
- D) Park lambalarının açık olduğunu
Cevabı Gör
Doğru Cevap: C
Açıklama: Gösterge panelinde mavi renkli ve yatay çizgili simge uzun huzreli farların (100 metreyi aydınlatan) açık olduğunu ifade eder. Yeşil ve aşağı eğik çizgili simge ise kısa huzreli farları gösterir.
- A) Bujilerin ateşleme yapmadığı
- B) Alternatörün (şarj dinamosu) aküyü beslemediği
- C) Motor soğutma suyunun eksildiği
- D) Fren hidroliğinin bittiği
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Şarj ikaz lambası, alternatörün elektrik üretmediğini ve sistemin aküden harcadığını gösterir. Seyir halindeyken yanması durumunda araç emniyetli yere çekilip durdurulmalıdır.
- A) Ön ısıtma (kızdırma) bujisi ikaz ışığı
- B) Motor arıza ikaz ışığı
- C) ABS fren sistemi ikaz ışığı
- D) Diferansiyel kilit ikaz ışığı
Cevabı Gör
Doğru Cevap: A
Açıklama: Dizel araçlarda yanma odasının ısıtılmasını sağlayan kızdırma bujisi ikaz lambasıdır. Lamba sönmeden marşa basılması motorun zor çalışmasına sebep olur.
- A) Yağ basıncı ikaz ışığı
- B) Şarj ikaz ışığı
- C) Hararet ikaz ışığı
- D) Sarı renkli motor arıza ikaz ışığı
Cevabı Gör
Doğru Cevap: D
Açıklama: Sarı renkli motor arıza lambası uyarı ikazıdır. Kırmızı ikazlar gibi derhal stop etmeyi gerektirmez fakat aracın en kısa sürede yetkili servise götürülmesini gerektirir.
