17 Ekim 2026 Cumartesi günü gerçekleştirilecek MEB e-sınav oturumlarına katılan ehliyet adayları için Araç Teknolojisi dersinin kalbi sayılan Araç Bakımı konusunu mercek altına alıyoruz. Direksiyon başına geçmeden önce aracın teknik aksamına hakim olmak, hem ehliyet sınavında yüksek puan almanızı sağlar hem de gerçek sürüş hayatınızda güvenliğinizi garantiler.
Araç bakımı soruları genellikle sürücünün günlük, haftalık ve periyodik olarak yapması gereken kontrolleri kapsar. Sınavda zaman kazanmak adına aşağıdaki özet tablo niteliğindeki bilgileri ezberlemeniz faydalı olacaktır:
- Motor Yağı Kontrolü: Araç düz zeminde ve motor stop edildikten 4-5 dakika sonra yağ çubuğu ile yapılır. Yağ seviyesi MIN ile MAX çizgileri arasında olmalıdır.
- Radyatör Soğutma Suyu: İçine kışın donmayı, yazın korozyon ve kireçlenmeyi önlemek için antifriz eklenir. Seviyesi radyatör yedek su kabındaki çizgiler arasında tutulur.
- Akü Bakımı: Kutup başları temiz tutulmalı, oksitlenme varsa sıcak su dökülerek gres yağı ile kaplanmalıdır. Sulu akülerde saf su seviyesi plakaların 1 cm üzerinde olmalıdır.
- Lastik Hava Basıncı: Soğuk lastikte ölçülür. Hava basıncı düşükse yakıt tüketimi artar ve lastik dış kenarlardan aşınır; yüksekse orta kısımdan aşınır ve konfor düşer.
1. Motor Yağ Seviyesi ve Yağ Değişimi
Motorun uzun ömürlü çalışması, parçaların birbirine sürterek aşınmaması ve soğutmaya yardımcı olunması için motor yağı kritiktir. Sınav sorularında yağ seviyesinin nasıl ölçüldüğü ve yağ lambası yandığında ne yapılması gerektiği sıkça karşımıza çıkar. Seyir halindeyken yağ ikaz ışığı yanarsa araç hemen emniyetli bir yere çekilmeli ve motor stop edilmelidir.
2. Lastik ve Ön Düzen Bakımı
Sürücü adaylarının en çok karıştırdığı konulardan biri de lastik diş derinliği ve basınç dengesizlikleridir. Binek araçlarda yasal minimum lastik diş derinliği 1.6 mm‘dir. Ön lastiklerin hava basınçları birbirinden farklı olursa, frenleme esnasında araç bir tarafa çekme yapar.
Araç Bakımında Sık Yapılan Hatalar ve Soru Çözüm Tüyoları
Adayların test çözerken düştüğü en büyük tuzaklar şunlardır:
- Sıcak motora soğuk su/yağ eklemek: Motor bloğunun veya silindir kapağının çatlamasına neden olur. Sorularda bu durum ‘Ani ısı değişimi zararlıdır’ ilkesiyle sorulur.
- Akü takıp sökerken sıra hatası: Akü sökülürken önce eksi (-) kutup, takılırken ise önce artı (+) kutup bağlanır.
- Fren hidrolik yağı kontrolünü unutmak: Hidrolik yağ seviyesi düştüğünde fren sistemi performansını kaybeder ve pedal tabana kadar çöker.
Cumartesi günkü sınav maratonunda araç bakımıyla ilgili soruları firesiz geçmek için gösterge paneli sembollerini tekrar gözden geçirin. Soru köklerindeki ‘hangisi yanlıştır?’ veya ‘hangisi yapılamaz?’ gibi olumsuz ifadelere özellikle dikkat edin. Aşağıdaki pratik çalışma sorularını çözerek bilginizi hemen test edebilirsiniz!
- A) Araç yokuş aşağı durmalı – Yağ seviyesi MIN çizgisinin altında olmalı
- B) Araç düz zeminde durmalı – Yağ seviyesi MIN ile MAX çizgileri arasında olmalı
- C) Araç çalışır vaziyette olmalı – Yağ seviyesi MAX çizgisinin üzerinde olmalı
- D) Araç yokuş yukarı durmalı – Yağ seviyesi tam MAX çizgisinde olmalı
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Motor yağ seviyesi doğru ölçülebilmesi için araç mutlaka düz bir zemine çekilmeli, motor stop edildikten birkaç dakika sonra yağ çubuğu silinip tekrar takılarak bakılmalıdır. İdeal seviye MIN ve MAX çizgileri arasında olmalıdır.
- A) Motorun daha hızlı dönmesini sağlamak
- B) Yakıt tüketimini yarı yarıya düşürmek
- C) Soğuk havalarda donmayı, sıcak havalarda paslanma ve kireçlenmeyi önlemek
- D) Akü şarj süresini kısaltmak
Cevabı Gör
Doğru Cevap: C
Açıklama: Antifriz, soğutma sıvısının donma noktasını düşürür, kaynama noktasını yükseltir ve motor kovanında pas, korozyon ile kireç oluşumunu engeller.
- A) Yakıt tüketimi artar ve lastikler yanak kısımlarından aşınır
- B) Araç daha hızlı gider ve yakıt tasarrufu sağlanır
- C) Lastikler sadece orta kısımdan aşınır
- D) Direksiyon hakimiyeti kolaylaşır ve süspansiyon sertleşir
Cevabı Gör
Doğru Cevap: A
Açıklama: Düşük lastik hava basıncı sürtünmeyi artırır. Bu durum hem yakıt tüketiminin artmasına hem de lastiklerin dış/yan kenarlardan erken aşınmasına yol açar.
- A) Kutup başlarına zımpara yapıp kuru bırakmak
- B) Kutup başlarını sıcak suyla temizleyip üzerini gres yağı veya vazelin ile kaplamak
- C) Kutup başlarına hidrolik yağı dökmek
- D) Kutup başlarını çamaşır suyu ile yıkamak
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Akü kutup başlarındaki oksitlenme temassızlığa yol açar. Oksiti çözmek için sıcak su dökülür, tekrar oksitlenmesini önlemek için de gres yağı veya vazelin sürülür.
- A) Hızı artırarak servise kadar durmadan gitmelidir
- B) Gaza basmaya devam edip el frenini çekmelidir
- C) Araç emniyetli bir yere çekilmeli, hidrolik yağı seviyesi kontrol edilmeli ve sızıntı olup bakılmalıdır
- D) Sadece radyatör suyunu kontrol etmesi yeterlidir
Cevabı Gör
Doğru Cevap: C
Açıklama: Fren hidrolik seviyesi düştüğünde araçta frenlerin tutmama veya zayıf tutma riski vardır. Güvenlik için araç derhal emniyetli alana çekilmeli, sızıntı ve hidrolik seviyesi kontrol edilmelidir.
