14 Kasım 2026 Cumartesi günü ehliyet sınavına girecek adaylar için Motor ve Araç Teknolojisi dersinin en kritik başlıklarından biri Motor Arızaları konusudur. Elektronik ehliyet (e-Sınav) oturumlarında her sınavda mutlaka bu konudan 2 ila 4 soru gelmektedir. Arıza ikaz lambalarından egzoz dumanı renklerine kadar MEB’in en çok sorduğu soru kalıplarını sizler için derledik.
- Egzozda Mavi Duman: Motorun yağ yaktığını gösterir.
- Egzozda Siyah Duman: Yakıt sisteminin zengin karışımla çalıştığını veya hava filtresinin tıkalı olduğunu gösterir.
- Yağ İkaz Lambası Yandığında: Aracın motoru DERHAL durdurulmalıdır.
- Kırmızı Hararet Göstergesi: Araç sağa çekilmeli, rölantide çalıştırılmalı ve kalorifer sıcak konumda açılmalıdır.
Sürücü adaylarının sınav esnasında en çok zorlandığı nokta, arıza türüne göre yapılması gereken doğru ilk müdahaledir. Karayolları Trafik Kanunu ve MEB müfredatı uyarınca, sürüş güvenliğini tehlikeye atan arızalarda araç derhal durdurulmalıdır.
1. Soğutma Sistemi ve Hararet Arızaları
Motorun ideal çalışma sıcaklığının üzerine çıkmasına hararet denir. Hararet yapan bir araçta şu adımlar izlenmelidir:
- Araca aniden soğuk su eklenmez; aksi halde silindir kapak contası veya motor bloğu çatlayabilir.
- Motor hemen stop edilmez. Araç güvenli yere çekilerek rölantide çalıştırılır.
- Kalorifer sıcak konumda çalıştırılarak motorun ısıyı dışarı atmasına yardımcı olunur.
- Radyatör kapağı motor sıcakken kesinlikle pat diye açılmaz.
2. Yağlama ve Şarj Arızaları
Sürüş sırasında gösterge panelinde kırmızı renkte yağ ikaz lambası veya akü şarj ikaz lambası yanarsa, bu durum hayati bir arızaya işaret eder. Yağlama yapılmayan bir motor çok kısa sürede yatak sarar ve tamamen kullanılamaz hale gelir. Şarj lambası yandığında ise alternatör aküyü beslemeyi kesmiştir.
Adayların en çok hata yaptığı üç temel algı yanılgısı şunlardır:
- Yanlış: Yağ ikaz lambası yanınca en yakın servise kadar sürmeye devam etmek.
Doğru: Lamba yandığı an araç güvenli şekilde sağa çekilip motor STOP edilmelidir. - Yanlış: Hararet yapan araca hemen buz gibi su doldurmak.
Doğru: Motor ılıyana kadar beklenmeli, ılık su azar azar ilave edilmelidir. - Yanlış: Triger kayışı koptuğunda marşa tekrar tekrar basmak.
Doğru: Triger koptuğunda marşa basmak supapları eğer, araca daha büyük zarar verir.
Motor arızaları sorularını fire vermeden çözmek istiyorsanız ikaz lambalarının anlamlarını ve motor duman renklerini tablo halinde ezberleyin. Aşağıda yer alan güncel çalışma sorularını çözerek 14 Kasım 2026 e-Sınav oturumuna tam hazırlık sağlayabilirsiniz.
- A) Hız artırılarak motorun yağ pompalaması sağlanmalıdır.
- B) Araç güvenli bir yere çekilip motor hemen durdurulmalıdır.
- C) Sürüşe devam edilip ilk benzin istasyonunda yağ eklenmelidir.
- D) Vites boşa alınıp motor rölantide çalıştırılmaya devam edilmelidir.
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Yağ ikaz lambası yanması motor yağ basıncının kritik seviyeye düştüğünü gösterir. Sürüşe devam edilirse motor sürtünmeden dolayı kilitlenir (yatak sarar). Bu nedenle motor DERHAL durdurulmalıdır.
- A) Motorun bol miktar su yaktığının
- B) Yakıt sistemine hava karıştığının
- C) Motorun yağ yaktığının
- D) Ateşleme sisteminin arızalı olduğunun
Cevabı Gör
Doğru Cevap: C
Açıklama: Motor silindirlerine yağ sızması durumunda egzozdan mavi duman çıkar. Siyah duman fazla yakıt (zengin karışım), beyaz duman ise soğutma suyunun silindire sızması anlamına gelir.
- A) Motoru hemen stop edip radyatöre soğuk su eklemesi
- B) Aracı sağa çekip rölantide çalıştırırken kaloriferi sıcak konumda açması
- C) Radyatör kapağını tek hamlede hızlıca açması
- D) Vitesi küçültüp yüksek devirde aracı sürmeye devam etmesi
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Hararet yapan araç rölantide çalıştırılır ve kalorifer sıcak açılır ki motor ısısı tahliye edilsin. Ani soğuk su eklemek bloğu çatlatır, motoru hemen durdurmak ise soğutma sıvısı sirkülasyonunu kestiği için harareti daha da artırır.
- A) Alternatör (Şarj) sistemi
- B) Yağlama sistemi
- C) Soğutma sistemi
- D) Fren sistemi
Cevabı Gör
Doğru Cevap: A
Açıklama: Akü şarj ikaz lambası, alternatörün (şarj dinamosu) aküyü şarj edemediğini gösterir. Bu durumda araç sadece aküdeki mevcut elektrik enerjisini kullanır.
- A) Lastik patlamasından
- B) Triger (Zamanlama) kayışının kopmasından
- C) Depodaki yakıtın bitmesinden
- D) Sinyal lambasının yanmasından
Cevabı Gör
Doğru Cevap: B
Açıklama: Triger kayışı koptuğunda krank mili ile eksantrik mili arasındaki zamanlama bozulur, supaplar pistonlara çarpar ve motor kilitlenir. Seyir halinde aniden durma ve motorun dönmemesi triger kopmasının tipik belirtisidir.









